Een ongevoed teek is verrassend klein. Denk aan een sesamzaadje of zelfs kleiner — soms niet groter dan een speldenknop. De kleur varieert per soort: van lichtbruin en roodachtig tot bijna zwart. De pootjes zitten aan de voorkant van het lichaam, wat ze onderscheidt van andere kleine insecten of vlooien.
Als je na een wandeling de vacht van je hond nakijkt, zoek dan naar kleine, donkere bobbeltjes die stevig vastzitten. Een teek die nog niet lang bezig is, voelt aan als een klein korreltje of bultje in de huid. Ze zitten bij voorkeur op plekken waar de huid dun en warm is: achter de oren, in de liezen, tussen de tenen, rond de oksels en aan de buikzijde.
Dan is er de volgezogen teek hond, en die ziet er heel anders uit. Na enkele uren tot dagen volzuigen verandert een teek van een minuscuul vlekje in een grijs-witte, bolle bal ter grootte van een erwt of zelfs een druif. Die grootte schrikt veel eigenaren af, maar het is eigenlijk goed nieuws in zoverre dat je 'm dan tenminste goed kunt zien. Een witte teek hond is dan ook bijna altijd een teek die al flink gevuld is met bloed, de lichtgrijze tot parelwitte kleur is het resultaat van die uitzetting.
Vind je altijd wat je zoekt? Niet per se.
Hier zit een addertje onder het gras, of eigenlijk: een teek in de vacht. Bij honden met een dichte, donkere of krullende vacht is een teek razendsnel over het hoofd gezien. Zelfs de meest aandachtige eigenaar kan een kleine teek missen tussen dikke ondervacht of lang haar. Gebruik daarom altijd je vingertoppen én je ogen: voel systematisch door de hele vacht, rij voor rij, en let op kleine oneffenheden in de huid.
Een fijne hondentondeuse kan bij langharige rassen overigens wonderen doen als het gaat om controle: kortere vacht rondom risicogebieden maakt teken sneller zichtbaar. Niet alleen handig tegen teken, maar ook voor de algehele verzorging. En spreek over de algehele verzorging: ook regelmatig hond wassen helpt je om de huid en vacht goed in de gaten te houden, mits je dat op de juiste manier doet voor het ras van je hond.
Wat doe je als je een teek vindt?
Rustig blijven is stap één. Een teek bij hond vinden klinkt alarmerend, maar als je snel en correct handelt, is de kans op problemen klein. Het allerbelangrijkste: verwijder de teek zo snel mogelijk. Hoe langer een teek vastzit, hoe groter de kans op overdracht van ziekteverwekkers. De algemene richtlijn is dat overdracht van de ziekte van Lyme pas echt gevaarlijk wordt na 24 tot 48 uur, maar wacht daar niet op, haal hem er gewoon direct uit.
Gebruik een tekentang of tekenlus, verkrijgbaar bij elke dierenarts of drogist. Grijp de teek zo dicht mogelijk bij de huid, draai rustig naar links of rechts (de richting maakt wetenschappelijk gezien niet veel uit, ondanks alle volkswijsheid) en trek dan voorzichtig omhoog. Zorg dat je het hoofd meekrijgt.
Wat je niet moet doen: uitknijpen, smeren met vaseline, alcohol erop druppelen of aansteken. Dat klinkt misschien logisch als truc, maar het zorgt er juist voor dat de teek stress krijgt en meer speeksel, en dus meer potentiële ziekteverwekkers, in de wond pompt.
En een teek bij hond laten zitten in de hoop dat hij vanzelf loslaat? Dat is een hardnekkig misverstand. Een teek laat vanzelf los als hij volledig gevoed is, maar dat duurt dagen. In die tijd neemt de kans op infectie fors toe. Wacht dus nooit af, grijp in.
Wat na de verwijdering?
Na het verwijderen reinig je de plek met desinfecterende wondspray of jodium. Gooi de teek niet zomaar weg, doe hem in een potje of zakje, zodat je hem kunt bewaren voor het geval dat er later klachten optreden. Een dierenarts kan dan eventueel de soort bepalen.
Houd de plek de komende weken in de gaten. Een wond na tekenbeet hond hoort na een dag of twee normaal te genezen. Is er sprake van aanhoudende roodheid, zwelling, een kring rondom de beet of vochtverlies, dan is dat een signaal om direct naar de dierenarts te gaan. Datzelfde geldt als je hond zich anders gaat gedragen: minder eetlust, koorts, stijfheid in de gewrichten of extreme vermoeidheid zijn mogelijk tekenen van een infectie.
Eén symptoom dat soms verward wordt met iets anders: een hond trilt of bibbert na een tekenbeet kan een teken zijn dat er iets niet klopt, maar kan ook puur stress zijn. Vertrouw je gevoel en laat het nakijken bij twijfel.
Ingegroeide teek: wanneer is het te laat?
Soms heb je het geluk niet mee en heb je de teek te laat ontdekt. Een ingegroeide teek hond is een teek die al zo lang vastzit dat de huid er enigszins omheen gegroeid is, of waarbij bij verwijdering het hoofd is achtergebleven. Raak dan niet in paniek, maar handel wel snel. Een achtergebleven kopje leidt niet per se tot een infectie, maar de kans is wel verhoogd. Probeer het niet zelf met een naald of mesje te verwijderen, dat is echt werk voor de dierenarts.
Preventie: beter voorkomen dan genezen
Nu je weet hoe je een teek herkent, is de volgende stap: zorgen dat ze überhaupt minder kans krijgen. Er zijn meerdere middelen op de markt: spot-on pipetten, tekentabletten en de vlooienband hond die ook bescherming biedt tegen teken. Een vlooienband is praktisch omdat hij continu werkt en je er nauwelijks naar om hoeft te kijken, maar controleer wel altijd of hij ook daadwerkelijk tegen teken beschermt, want niet alle banden doen dat.
Combineer preventie altijd met regelmatige controle, zeker in het tekenenseizoen van maart tot november. Controleer je hond na elke buitenwandeling, ook als je "maar even" buiten was.
Sociale context: ook jij als eigenaar speelt een rol
Katten zijn meer solistische dieren, maar honden zijn van nature sociaal en bewegingsgericht. Dat betekent dat ze buiten komen, en buiten komen betekent risico op teken. Of je nu met een drukke puppy te maken hebt die je nog aan het leren bent puppy alleen laten, of een wat oudere hond met verlatingsangst bij honden die elke dag mee wil op wandeling, beide typen honden lopen buiten en verdienen dezelfde zorgvuldige controle als ze thuiskomen.
En weet je wat ook helpt? Gewoon goed observeren. Een hond die zich aan één plek blijft krabben, zich vreemd gedraagt, of meer blaft dan normaal, of het nu een blaffende hond overlast situatie is bij de buren of jouw eigen hond blaft naar andere honden tijdens de wandeling, kan ook op ongemak wijzen. Niet elke verandering in gedrag heeft met teken te maken, maar het loont om alert te zijn op signalen van je hond.
Tot slot: ken je hond, ken de risico's
Teken zijn niet te vermijden als je een hond hebt die buiten komt. Maar met de juiste kennis, goede preventie en een vaste controuteroutine na elke wandeling, hoef je er echt niet wakker van te liggen. Herken een teek, verwijder hem snel en correct, houd de wond in de gaten en ga bij twijfel naar de dierenarts.